Thính học - Khiếm thính
Share |

Bệnh chóng mặt tư thế lành tính kịch phát - Phần 2

Ngày đăng:18-04-2011 16:15 - Luợt xem: 2621

Chuyên đề này được trích dịch từ báo cáo nghiên cứu của BS Timothy C. Hain, Giáo sư Y khoa, Trường Y Tây Bắc Chicago.

Bài viết có liên quan:

Bệnh chóng mặt tư thế lành tính kịch phát - Phần 1


Chuẩn đoán bệnh “Chóng mặt tư thế lành tính kịch phát"

Bác sĩ có thể chẩn đoán dựa vào bệnh sử, các kết quả xét nghiệm, các kết quả về các nghiệm pháp tiền đình và nghiệm pháp thính học. Thường chẩn đoán có thể chỉ cần dựa trên bệnh sử và khám. Hầu hết các bệnh khác có chóng mặt tư thế tăng lên khi đứng hơn là khi nằm (ví dụ tụt huyết áp tư thế). Nghiệm pháp đo điện động nhãn đồ (Electronystagmography (ENG) testing) có thể cần thiết để tìm động mắt đặc trưng (characteristic nystagmus). Chóng mặt tư thế lành tính kịch phát đi kèm liệt ống bán khuyên bên một phía được cho là do nguyên nhân mạch máu (Kim và cộng sự,1999). Để chẩn đoán chóng mặt tư thế lành tính kịch phát quan trọng là phải làm nghiệm pháp điện động nhãn đồ (ENG) để có thể đo được chuyển động đứng của mắt (vertical eye movements). Chụp cộng hưởng từ (magnetic resonance imaging =MRI) có thể cho biết các nguyên nhân do đột quị hay u não (stroke or brain tumor). Nghiệm pháp ghế quay (rotatory chair test ) có thể sử dụng cho những vấn đề khó chẩn đoán. Rất hiếm khi bị bệnh “chóng mặt tư thế lành tính kịch phát” cả 2 tai .

Một số bệnh khác cũng có những triệu chứng giống “chóng mặt tư thế lành tính kịch phát” . Một số bệnh của chóng mặt trung ương (central vertigo) như “ mất điều hòa dây sống tiểu não “ (spinocerebellar ataxias) có thể bị chóng mặt khi nằm (bed spins) và thích ngủ tư thế đầu cao (Jen và cộng sự, 1998). Những bệnh này nhìn chung có thể phát hiện bởi khám kỹ về thần kinh và thường bệnh sử gia đình đã có những người có các triệu chứng giống vậy .

Ảnh hưởng cuộc sống của "Chóng mặt tư thế lành tính kịch phát"

Một số thay đổi có thể cần thiết trong các hoạt động hàng ngày để phù hợp với chóng mặt. Sử dụng 2 hoặc nhiều gối hơn khi đi ngủ. Tránh nằm nghiêng về phía gây chóng mặt. Buổi sáng thức dậy từ từ ngồi lên sau đó ngồi vài phút ở mép giường trước khi đứng dậy. Không cuối xuống nhặt đồ vật, không ở tư thế đưa đầu ra như đưa đầu ra khỏi cửa xe. Cẩn thận lúc nằm xuống khi đi chữa răng, hay đi gội đầu,hay tập những môn thể thao phải nằm ngửa thẳng lưng

Điều trị "Chóng mặt tư thế lành tính kịch phát"

Chóng mặt tư thế lành tính kịch phát được mô tả như “tự hạn chế" (self –limiting) được bởi vì các triệu chứng thường giảm hay mất đi trong vòng 6 tháng kể từ khi bị. Các triệu chứng có xu hướng tăng lên rồi giảm xuống Các lọai thuốc chữa “bệnh do chuyển động” (Motion sickness) thỉnh thoảng có ích trong việc kiểm sóat ói do “Chóng mặt tư thế lành tính kịch phát” còn các triệu chứng khác hiếm khi có tác dụng. Tuy nhiên, các bài tập luyện và phương pháp điều trị chuyển động cơ thể có hiệu quả tốt. Ba lọai khác nhau của điều trị bảo tồn là các bài tập luyện và điều trị phẫu thuật sẽ được mô tả ở phần tiếp theo.

Điều trị tại bệnh viện: Phương pháp điều trị chuyển động cơ thể của Epley và Semont (the Epley and Semont Maneuvers)

Các bác sĩ thường sử dụng 2 phương pháp điều trị cho “Chóng mặt tư thế lành tính kịch phát” tại bệnh viện (hay cơ sở y tế). Cả 2 phương pháp đều cho kết quả rất tốt, tỷ lệ khỏi bệnh là 80% (Herdman và các tác giả khác 1993) ….

Các phương pháp này lấy tên người phát minh ra nó, cả 2 phương pháp đều dùng để chuyển dịch các mảnh vụn (debris) hoặc đá tai (ear rock) ra khỏi phần nhậy cảm của tai (ống bán khuyên sau) tới vùng ít nhậy cảm hơn. Mỗi phương pháp mất khoảng 15 phút. Với Phương pháp Semont (Semont maneuver = liberatory maneuver) bệnh nhân nằm nghiêng một bên và xoay người nhanh sang bên kia . Đây là phương pháp chuyển động cơ thể nhanh hiện nay không được các bác sĩ Mỹ ưa chuộng.

Phương pháp Epley (The Epley maneuver) còn được gọi là sự dịch chuyển các hạt (the particle repositioning), quá trình dời chỗ của đá tai (canalith repositioning procedure) . H2. mô tả phương pháp này. Những chuyển động liên tiếp của đầu ở 4 vị trí, mỗi vị trí 30 giây. Tỷ lệ tái phát của “Chóng mặt tư thế lành tính kịch phát” sau khi thực hiện phương pháp này 1 năm là 30% và một vài trường hợp cần thực hiện 2 lần. Trong khi một vài tác giả ủng hộ phương pháp Epley, trong nghiên cứu trên bệnh nhân,chúng tôi không thấy kết quả này (Hain và cộng sự,2000) Một số tác giả đề nghị bỏ bớt vài vị trí trong phương pháp Epley, đặc biệt vị trí “D”. Chúng tôi cho rằng bạn nên tránh sử dụng phương pháp này.

Sau khi thực hiện một trong 2 phương pháp trên, bạn cần phải chuẩn bị để làm theo những chỉ dẫn bên dưới để giảm nguy cơ các mảnh vụn rơi trở lại vị trí nhậy cảm của tai.

BS CKII Nguyễn Thị Bích Thủy (Dịch)
Các tin khác
13-04-2011 16:25 - Giảm thính lực do thuốc
02-03-2011 14:46 - Điếc do tiếng ồn
01-03-2011 08:41 - Vì sao bé hay gãi tai?


© 2011 Bản quyền thuộc về Công ty TNHH Phonak Operation Center Việt Nam. Terms of Use Privacy Policy

Welcome to Phonak. Please select your country.